Ana sayfa KÖŞE YAZARLARI TUZCUOĞULLARI İSYANLARI…

    TUZCUOĞULLARI İSYANLARI…

    3
    0

    Tuzcu-oğulları, Kel-oğulları, Kuğu-oğulları 18. Yüzyılının sonlarıyla
    19. Yüzyılının başlarında yörelerinin ileri gelen aileleridir.

    1787-1792 dönemi Osmanlı- Rus Avusturya savaşı yıllarıdır… Kırım’a
    kaçtığı için firari ve hain olarak nitelendirilen Canikli Ali Paşa
    yerine Trabzon eyaleti Çerkez Hasan Paşa’ya verildi(1779).
    Ali Paşa firarda da olsa halk üzerinde ağırlığı vardır.
    Hükümet Ali Paşa’nın dönme ihtimaline karşı tedbirlidir. Trabzon
    alaybeyi Şatıroğlu Ömer Paşa ise Ali Paşa’yı saklamak için Giresun
    Kalesi’ni ele geçirir.
    Görele Voyvodası Kuğu-zade Süleyman Ağa da Şatır-oğlu Ömer Paşa gibi firari Ali Paşa’ya bağlıdır.
    Ali Paşa’nın Trabzon mütesellimi tayin ettiği Hazinedar Abdullah,
    Kuğu-zade Süleyman Ağa’nın konağında saklanıyordu. Yapılan takibat
    sonunda Abdullah yakalandı. Kuğu-zade Süleyman Ağa bu suçtan dolayı
    mahkûm oldu.
    Bu arada Canikli Ali Paşa’nın yerine gelen Çerkez Hasan Paşa, Kuğu-zade Süleyman Ağanın cezasını kaldırttı.
    Bu yıllarda göreve gelen valiler, yöreyi birlikte yönetecekleri
    ayanları kendileri belirliyorlardı. Bu yüzden dünün mahkûm olan ağası bu
    gün affedilerek göreve getirildiği gibi tam tersi de olabiliyordu.
    Taşrada, devletin çaresizliğinden dolayı, deyim yerindeyse, tam bir
    aşiret yönetimi vardı.
    1789 Osmanlı-Rus savaşından sonra paşa olan
    Kuğu-zade Süleyman Ağa 1791 yılında paşa rütbesiyle, azledilen Sarı
    Abdullah Paşa’nın yerine, Trabzon valisi olarak atandı ve altı ay kadar
    valilik yaptıktan sonra aynı yıl vefat etti. Söylenenlere göre,
    valilikten azledilen Sarı Abdullah Paşa’yı pusuya düşürüp öldürttü…
    Bazı kaynaklara göre, Kuğu-zadeler, Süleyman Paşa’nın ölümünden sonra Görele’de derebeylik kurmuşlardır…
    Bu dönem oldukça karışık bir dönemdir…
    Kuğu-Oğulları’nın Görele’deki ağırlığı Tuzcu-oğlu isyanları ile birlikte sona erecektir…
    Bu devirde ayanların zulmünden bunalan Şahali, Gökçeali, Terziali,
    Türkali,Dayıali gibi köylerdeki ailelerden birçoğu Keşap’ta Şahmelik,
    Giresun’da Çıtlakkale gibi uzak bölgelere , göçmek zorunda kaldılar…
    Görele ve çevresinde yaşayanların çilesi bir türlü bitmek bilmiyor; olayların biri bitmeden öbürü başlıyordu…
    19. yüz yılın ilk yarısında Doğu Karadeniz bölgesini uzun yıllar etkisi
    altına alan Tuzcu-oğlu isyanları Tucu-oğlu Memiş Ağa’nın yetkilerinin,
    07.10.1808 günü Hükümetle Ayanlar arasında yapılan Sened-i ittifak’la
    sınırlandırılması nedeniyle patlak verdi.
    Tuzcu-oğlu isyanları
    olarak bilinen ve Hükümeti oldukça meşgul eden bu isyanlar, 1814
    yılından 1834 yılına kadar sürmüş, Osmanlı Devletine ve çevre halkına
    büyük zararlar vermiştir…
    Tuzcu-oğlu Memiş Ağa Sened-i İttifakla
    yetkilerinin sınırlanmasını ve Karahisar voyvodası Hazne-dar Süleyman
    Ağa’nın paşa rütbesiyle Trabzon’a vali olarak içine sindiremedi. İdareye
    karşı itaatsizliğe başladı. 13temmuz 1815 günlü yazıyla Hazne-dar
    Süleyman paşa Memiş Ağa’nın idamını istedi. Hükümet dışarıdaki olayları
    da hesaba katarak idam fermanı vermek yerine kapıcılık rütbesini
    kaldırmakla yetindi…

    BİR CEVAP BIRAK

    Lütfen yorumunuzu yazınız
    Lütfen isminizi yazınız